Skip to main content

Biliyor Musunuz?

"Naif" kelimesi kullağınıza çalındığında kökenini merak ettiniz mi? Bir makale okurken "naive" kelimesini gördüğümde acaba dedim kendi kendime. Doğru Türk Dil Kurumu'nun sitesine gittim. Naif kelimesi için Fransızca ibaresi yanında sıfat tanımı ve saf, deneyimsiz tanımı vardı.


Durmadım Oxford Sözlüğü'ne gittim. Orada da tanım aynıydı; saf, deneyimsiz. Birinci şaşırmadan sonra sayfanın altında kökeni bölümünde 17.yy ortalarında Fransızca'dan geçtiği yazıyordu. Devamında Fransızca'da dişiler için naif, eriller için naive biçiminin kullanıldığı yazıyordu! Bunu gördükten sonra sözlükte "naif" kelimesini de arattım ve tata! O da vardı aynı anlamda.

İmdi, şu sorular aklıma geldi: 
  1. Biz neden dişil olan naif'i tercih ettik? Tanzimatçılardan açıklama bekliyorum!
  2. İngilizcede de erillik/dişilik olmasına rağmen kelimeyi alırken neden bunagöre almamışlar da farklı yazımda ama aynı anlamda almışlar?

Comments

Popular posts from this blog

Kopya

Kopya... Vermeyeniniz, çekmeyeneniz ya da hayatının bir anında "kopya bize (sana, bana, bize, hepimize) zarar veriyor" deyip bu işleri bırakanlar varsa yazıyı okumasına gerek yok. Diğerleriyle birlikte ufak bir yürüyüş yapmak niyetindeyim. Buyurunuz efendim. Alev Alatlı "Üstümüze Geliyorlar Dört Bir Yandan" [1] başlıkla haberleştirilen konuşmasında şöyle diyor kopyayla ilgili olarak: .....Bu, 'Elimden geleni yapacağım.' değil, yapılması gerekeni yapmak. Arada fark var. 'Elimden geleni yaparım.' iş değil, yapılması gerekeni yapmak önemli. 'Elimden geleni yaptım.' dediği zaman bizde biri, akan sular durur ve bu, hiçbir şey ifade etmez. Senin elinden gelmiyorsa, elinden geleni bulacaksın. Eğri oturup doğru konuşalım, ilahiyat fakülteleri, imam hatip liseleri dahil kopya çeken insanlarız. Doğru mu? Doğru. Allah'ın kelamında bile kopya çekildiğini ben biliyorum. Siz de biliyorsunuz, hiç kendimizi kandırmayalım. Ama bu olmayacak, böyle eğ...

Kelime Peşinde - Kuram

Kuram kelimesi İngilizce theory karşılığı kullandığımız kelime. Akademide bolca kullanılan bu kelimeyle son karşılaşmamda izin sürmeye karar verdim. İyi yolculuklar. Theory kelimesi için Oxford Sözlüğü " A supposition or a system of ideas intended to explain something, especially one based on general principles independent of the thing to be explained. " [1]  diyor. Derdim kelimeyi nasıl tanımladıkları/açıkladıkları değil, nereden geldiği! Köken olarak Yunanca; oradan geç Latince'ye  oradan da İngilizce'ye geçmiş ve " yapılan bir şeyin akli gösterimi " anlamındaki theōria kelimesinden geliyor.   theōria ise  " düşünceye dalma [contemplation] ve sabit bir kanıt olmadan teori ve kestirim oluşturma speculation [2] ’ olarak ifade ediliyor.  theōria ise theōros kelimesinden geliyormuş ki o da ‘ spectator ’ olarak karşılık buluyor kendine; bir şeyi izleyen, bir şeyi gözleyen kişi!  Şimdi ' spectator 'dan' nazariye kavramına geçersek Niş...